28 okt. 2009

Humanzee: The Human Chimp (Graeme Thomson, 2003)

Bij het woord 'Humanzee' was ik al verkocht. Er is al een prachtig (en controversieel) verhaal van de mislukte pogingen van de Russische wetenschapper Ilya Ivanovich Ivanov om tot een Humanzee (of Chuman) te komen - met het rumoer dat Stalin deze wezens in wilde zetten voor een oppermachtig aapmens leger. Maar Oliver is van een andere orde. Deze Channel 5-docu probeert ons nog lekker te maken met de cliffhanger 'Is Het Echt Een Humanzee?', maar je kan op je vingers natellen dat dit blijkbaar niet het geval is, want anders zou dit wel wereldnieuws geweest zijn, nietwaar? Maar dat is ook niet de reden waarom deze documentaire zo interessant is. Oliver is een bijzonder wezen, zoals iedereen meerdere keren vermeld en zijn verhaal is bijna om nostalgisch van te worden: de tijden dat dit soort pseudowetenschappelijke media-feestjes de wereld nog wisten te gijzelen, lijken welhaast voorgoed verdwenen. Nog mooier zijn de onderwerpen die deze docu zijdelings aanraakt: de Japanse gekte, de wetenschapper die een patent op levende wezens aanvraagt, de 'Liger'(!) en de conclusie dat als zoiets als een hybride mogelijk is, dit gedaan zal worden (en misschien al is gedaan). Oliver is hier geen resultaat van, maar Humanzee weet naast zijn charmante verhaal bijzondere vragen op te roepen. "Something is in there."

van Scienceray:

This is the intriguing story of Oliver, a chimp that was under media speculation whether his peculiar behaviour and appearance meant that he was a humanzee, a hybrid of an ape and a human.

After a media uproar from the 1970s, Oliver was given the status of a ‘humanzee’ or a cross between a human and a chimp. In other words, a hybrid. Journalists all over the world were amazed at this bizarre creature that had very peculiar characteristics that one wouldn’t normally associate with an ape. They branded Oliver as a ‘humanzee’ or ‘Bigfoot’ or ‘the missing link’. The question whether Oliver is a hybrid or an ape still remains till now, although scientific evidence proves it has been answered.

Oliver, along with another chimpanzee, was brought by Frank Burger from Africa to New Jersey in the 1960s. From the very start, both Frank and his wife Janet noticed that Oliver was different from the other chimps they trained. From a very small age, Oliver could walk on two legs, a feat that not many apes can achieve and even if they are taught to do so, they can only sustain it for a short duration. Oliver had many facial characteristics that weren’t common in other apes. He had a small bald head with pointed ears and a smaller nose. This physical difference meant that Oliver was excluded by the other apes that he was surrounded by.

But this didn’t stop Oliver indulging in human characteristics. Oliver preferred human company and would watch the TV and smoke a cigar. After Frank died, his widow, Janet was in charge of the performing apes that they trained and she believed that Oliver was a Humanzee. She believed that he was like “a little human”.


--

Humanzee: The Human Chimp (Graeme Thomson, 2003)



26 okt. 2009

A Skin Too Few - The Days of Nick Drake (Jeroen Berkvens, 2000)

"I have failed in everything I've tried to do," zou Nick Drake zijn moeder tegen het einde van zijn leven hebben verteld. Het verhaal van Nick Drake is een verdrietig verhaal. De eerste documentaire van Jeroen Berkvens (die een Gouden Kalf won met zijn derde, Jimmy Rosenberg, de vader, de zoon en het talent in 2007) is kort maar krachtig. De film is alles behalve inzichtelijk, in plaats daarvan schetst Berkvens een melancholisch portret van iemand die er niet meer is en er nooit geweest lijkt te zijn. Met als enige bewijs hiertegen zijn familie, muzikale medewerkers en zijn kleine, maar indrukwekkende oeuvre. A Skin Too Few is net zo enigmatisch en intiem als de muziek van Drake zelf. De shots en sfeer zijn treffend, mooi - bijna makkelijk, zeker in combinatie met zijn liedjes. Ook is iedereen vol liefde - wat anders te verwachten van het handjevol intimi - en kom je feitelijk niks te weten. Maar het werkt: schilderachtige plaatjes van een soms verregend, maar altijd sfeervol Engeland, waar met licht wordt gespeeld zoals Nederlanders dat kunnen (cameraman is overigens een Rus: Vladas Nauzius). Je krijgt werkelijk een idee dat je soms, heel even in het hoofd van Nick Drake zit. En onvergetelijk in zijn bescheidenheid en beleefdheid: de twee mannen in de controlekamer van de studio, die voor het eerst een interview voor een camera lijken af te geven. De zwijgzame man met de bril (wiens naam me even ontschoten is) weet mijn hart elke keer weer te verwarmen.

(Edit: er is wel een andere docu, van de BBC, uit 1999: A Stranger Among Us - Searching For Nick Drake)

van Holland Doc:

Op een herfstige ochtend in 1974 probeerden de ouders van Nick Drake vergeefs hun zoon wakker te krijgen: de zanger-tekstschrijver was in stilte heengegaan. Nog steeds is niet duidelijk of de dood door hem gewild of ongewild was. Drake liet drie albums na, waarvan de waarde pas twee decennia na zijn dood werd ontdekt. Vandaag de dag zijn de songs van Drake, over schoonheid, verlies, verlangen en tijd, populairder dan ooit. Ze worden gebruikt in films en commercials. In de documentaire weeft de maker stille landschappen, mensen en muziek uit Drake’s leven tot een portret.


(Je hebt de nieuwste Silverlight van Microsoft nodig om de film te bekijken - geen overbodige toevoeging voor je computer.)


--

A Skin Too Few - The Days of Nick Drake (Jeroen Berkvens, 2000)
Get Microsoft Silverlight

Herfst: tijd voor documentaries!

De herfst; het grote sterven is weer begonnen. Buiten is het lekker guur, donker en nat. Tijd voor binnenzitten, Ingmar Bergman, warme chocolademelk en... documentaires. Alhoewel niet helemaal ongevoelig voor de uit Amerika overgevlogen Halloween/Horror-traditie, spendeer ik mijn uren liever achter de buis (en de computer) om dingen op te steken, vreemdsoortige dieren te bestuderen of me gewoon te verliezen in het lome tempo en de pratende hoofden. Ik kan me niet te herinneren hoeveel jaren geleden deze (inmiddels natuurlijke) traditie zijn intreden deed in mijn kijkgedrag, maar deze herfst zal ik de mooiste en interessantste vondsten delen met u, mijn lezers.




Als groot fan van Sir David Attenborough, Holland Doc, GoogleVideo en nieuwe vriend documentary-log.com zal ik regelmatig links en embeds met een korte recensie/beschrijving op cinemateur plaatsen. Voor uw gemak en welgerieven - belangrijke dingen in de herfst. Want wat is nou fijner dan binnen blijven en deze documentaires gewoon streamend (en gratis) op het internet te bekijken? Ik begin meteen maar met de meest herfstige: de enige (en veel te korte) documentaire over muzikant Nick Drake: A Skin Too Few.

(Het bovenstaande schilderij is van Jon Atkinson Grinshaw en heet Autumn Morning)