25 mei 2008

Monty Python and the Holy Grail (Terry Gilliam & Terry Jones, 1975)


Oftewel:

De film die in Duitsland Die Ritter der Kokosnuß heet.

Oftewel:

In de Zweedse ondertiteling: Mønti Pythøn ik den Høli Gräilen

Oftewel:

Volgens sommigen: The Holy Grail of Monty Python

Oftewel:

Volgens Python-traditie: Holy Python and the Monty Grail

Oftewel:

De tweede film van Monty Python en de eerste van Terry Gilliam.

Oftewel:

Koning Arthur bezien door de absurde ogen van een groep komedianten op het hoogtepunt van hun kunnen.

Oftewel:

Die film met o.a. dit dialoog:

King Arthur: Old woman.
Dennis: Man.
King Arthur: Man, sorry. What knight lives in that castle over there?
Dennis: I'm 37.
King Arthur: What?
Dennis: I'm 37. I'm not old.
King Arthur: Well I can't just call you "man".
Dennis: Well you could say "Dennis".
King Arthur: I didn't know you were called Dennis.
Dennis: Well you didn't bother to find out did you?
King Arthur: I did say sorry about the "old woman", but from behind you looked...
Dennis: What I object to is you automatically treat me like an inferior.
King Arthur: Well I am king.
Dennis: Oh, king eh? Very nice. And how'd you get that, eh? By exploiting the workers. By hanging on to outdated imperialist dogma which perpetuates the economic and social differences in our society.

Oftewel:

Die film over King Arthur waarin hij en zijn 'Knights of the Round Table' niet naar Kasteel Camelot gaan, omdat het een 'silly place' is.

Oftewel:

De film die begint met de 'opening credits' van hele andere film, vervolgens over gaat in de echte 'opening credits' met Zweedse ondertiteling, om vervolgens drie keer gestopt te worden en te eindigen in knipperende felle kleuren, de vermelding van vele lama's en Mexicaanse muziek.

Oftewel:

De enige film in de filmgeschiedenis, waar een scène is uitgeknipt waarin een karakter (Dingo) aan het publiek vraagt of deze scène er misschien niet beter uitgeknipt moet worden. (En vervolgens jaren later weer terug gestopt wordt.)

Oftewel:

Die film met 'The Knights that say NI!'

Oftewel:

Een film die zo leuk, onzinnig, tijdloos en 'plain silly' is... dat ik er niks zinnigs over kan vertellen.

19 mei 2008

Together [Tillsammans] (Lukas Moodysson, 2000)

Zweden, 1975. Dictator Franco is net dood en commune-leider Göran (die er uit ziet als een typetje van Herman Koch in Jiskefet) loopt naar de rest van de groep om ze het heugelijke nieuws te brengen. Het duurt net iets te lang voor dat iedereen -inclusief de kinderen- opstaat om te juichen en deze vreugdevolle overwinning voelt net iets te knullig om echt te overtuigen. Zoals alles hier een beetje knullig is; het zijn tenslotte de jaren zeventig en dit zijn de hippies die we ons daar bij voor moeten stellen. Welkom in woongroep 'Tillsammans' (tezamen). Een woongroep die op het punt staat verstoord te worden door de komst van de zus van Göran, Elisabeth. Elisabeth gaat weg bij haar man Rolf, een alcoholist, nadat deze haar weer heeft geslagen. Ze neemt de kinderen mee naar de commune van haar broer.




Bij aankomst worden ze meteen getrakteerd op een situatie die hier eerder regel dan uitzondering is; een discussie over de afwas wordt onderbroken door Klas, die opmerkingen maakt over het feit dat zijn ex-vrouw Anna hieraan deelneemt terwijl hij recht in haar 'apparaat' kan kijken. Anna, die sinds kort overtuigd lesbienne is, begint een uitgebreid verhaal over haar lichaam, waarop Klas ook zijn broek laat zakken. De twee kinderen van Elisabeth, de verlegen Stefan en de vertederende Eva kijken beschaamd toe terwijl ze geïntroduceerd worden. Ze kunnen wel in de meditatie-ruimte blijven, ondanks bezwaar van één van de echtparen: de strikte Signe en Sigvard. Als deze lijst van namen klinkt als een soap, dan klopt dat voor een groot deel. Maar dan wel een soap met innemende, realistische karakters, waar niemand -met uitzondering van de op revolutie-beluste Erik- er slecht vanaf komt.

Van de buitenkant (misschien terwijl je in de videotheek staat) lijkt Together zelfs een lichte komedie, maar dit was nooit helemaal de bedoeling van regisseur Lukas Moodysson (bekend van Fucking Åmål en Lilja 4-ever). Moodysson -wiens debuutfilm de bewondering oogstte van de Zweedse meester, Ingmar Bergman- had toch echt zijn best gedaan drama en verdriet in het script te injecteren, maar hij kwam er al snel achter dat zijn tweede film toch vooral leuk zou worden. Leuk, met een kritische en humanistische boodschap. Dat de gedreven Moodysson er uiteindelijk in zou slagen met A Hole in my Heart een dramatisch slechte en verdrietige film te maken, is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat hij steeds meer belang is gaan hechten aan 'de boodschap'. Gelukkig is dit ver weg van het kleurrijke gezelschap in Together. Zo groot is dit gezelschap -ook de mensen buiten de commune komen aan bod- dat het haast een wonder is dat je zoveel sympathie voelt voor eenieder. Zelfs de agressieve loodgieter Rolf wordt getoond als een man die niet zonder zijn familie kan en wegkwijnt in zijn eentje.




Op ontzettend knappe manier vertelt Moodysson over de ondergang van het ideologische gedachtengoed van deze weifelende hippies. Open relaties zijn gedoemd te eindigen in geen relaties, Pippi Langkous is geen kapitalistisch sprookje (maar ze heeft een schatkist!) en televisie kan best leerzaam zijn. Je kan je zelfs afvragen of de gedeelde seksualiteit, de drugs en de verwarrende logica niet bijzonder schadelijk zijn voor de opvoeding van de kinderen. Of de kortzichtige manier waarop de bewoners de buitenwereld afkeuren. Maar huize 'Tilsammans' is alles behalve een failliete onderneming. Ook al zijn de overtuigingen maar half en doen ze meer kwaad dan goed, in ieder geval zijn ze samen. Beter dan de eenzame stedelingen, die af en toe in contact komen met deze commune. Zoals de vader van de buurjongen, die zich daags, onder het mom -en geluid- van 'timmerwerk', aftrekt op pornoblaadjes. Of de zonderlinge Birger die Rolf steeds laat komen voor onnodige klusjes, alleen maar om een praatje te maken. Hij heeft zijn vrouw verlaten, op zoek naar meer onafhankelijkheid en vrijheid. 'Eenzaamheid is het ergste van alles op deze wereld' bekent hij hem. Beter tezamen.

16 mei 2008

Herzog, Lynch en Jodorowsky

Vanuit Cannes komt het nieuws van een paar rare, maar intrigerende collaboraties.

-Werner Herzog gaat een remake maken van Bad Lieutenant, met Nicolas Cage als de luitenant die we allemaal nog kennen van de bizarre, briljante rol van Harvey Keitel in deze film van Abel Ferrara. Waarom je een film zou willen remaken waarvan het duidelijk lijkt dat deze ontzettend goed is geworden dankzij de persoonlijke inzet van de makers, gaat totaal aan mij voorbij. Daarnaast ligt de film nog vers in het geheugen, of is 1992 al weer langer geleden in het huidige film-klimaat?

-Herzog en David Lynch -die naar mijn weten in dezelfde straat in L.A. wonen- gaan samen aan de slag met een script van eerstgenoemde regisseur dat hij samen met zijn vaste assistent, Herbert Golder heeft geschreven. De (horror-)film heet My Son, My Son en vertelt het waargebeurde verhaal van een man uit San Diego die zo opgaat in het Elektra-verhaal van Griekse schrijver Sophocles, dat hij zijn moeder neersabelt met een zwaard. De film zal heen en weer snijden tussen de 'crime scene' en de aanloop naar deze gestoorde actie. De film wordt low-budget op video gedraaid en dat is misschien de reden dat het NRC bericht dat Lynch ook zal regisseren. Dit gegeven heb ik echter nergens anders kunnen vinden, dus lijkt het aannemelijker dat Lynch zich met de productie bezig zal houden middels zijn productiebedrijf Absurda. Dit deed hij niet zo lang geleden nog voor zijn dochter, Jennifer Lynch, bij haar nieuwe film Surveillance. Toch is de combinatie van deze prettig gestoorde regisseurs prikkelend, wie er ook achter de camera gaat staan.

-Lynch en Absurda zullen ook de productie verzorgen van de nieuwe Alejandro Jodorowsky, bekend van El Topo en Santa Sangre. De film, King Shot, wordt door de regisseur omschreven als een metafysische spaghetti gangster-film. Storyboards verschenen twee jaar geleden al op Twitchfilm. Het is vooral de casting die deze samenwerking hilarische verwachtingen bezorgt: Udo Kier, Nick Nolte en Marilyn Manson zijn al betrokken, met Nolte en Manson tevens als investeerders. Jodorowsky deed overigens ooit een groot deel van de pre-produktie voor Dune, het fabelachtige en mislukte sci-fi epos van Lynch.

Als je deze berichten leest lijkt het wel alsof er plots een nieuw kamp is opgezet in Hollywood. Dit indie-kamp van de betrokken veteranen klinkt als een goed alternatief voor dat andere, onneembare fort; de special-effects tank van blockbuster-koningen James Cameron, Peter Jackson, Steven Spielberg, Robert Zemeckis en George Lucas. Laten we hopen dat het een mooie strijd oplevert.

13 mei 2008

Bad Lieutenant (Abel Ferrara, 1992)

Drugs are bad. Vraag maar aan Abel Ferrara, Zoë Lund en Harvey Keitel. Regisseur Ferrara, die meestal aangeschoten of stoned interviews afgeeft, zal je dat misschien niet vertellen en Harvey Keitel in zijn rol als 'The Lieutenant' in Bad Lieutenant zal je vervloeken of iets onduidelijks mompelen. Zoë Lund zou je iets heel anders vertellen, had ze nog geleefd. Lund, een wonderkind (actrice, schrijfster, muzikant, model) met een levenslange heroïne-verslaving was een groot voorstander van dit regelmatige gebruik. In 1999 overleed ze op 37-jarige leeftijd aan hart-problemen veroorzaakt door haar zelfverkozen afhankelijkheid. Niet de beste reclame voor zo'n dure hobby. De uitgemergelde en -gek genoeg- aantrekkelijke Lund, die het script voor Bad Lieutenant samen met Ferrara schreef, speelt ook de rol van 'verzorgster' in deze film. Elke keer als The Lieutenant even moet bijkomen van zijn onuitputtelijke queeste naar meer drugs en geweld komt hij bij de hoer Zoë. Bijna zoals Jezus bij Maria Magdalena komt om zijn voeten te laten wassen.




Deze vergelijking lijkt uit de lucht te vallen, maar is niet gek als de katholieke obsessie (en opvoeding) van Ferrara in oogschouw neemt. Alhoewel deze onafhankelijke New Yorkse regisseur in het begin van zijn carrière naam maakte met rauwe en gewelddadige films als: Nine Lives of a Wet Pussy, The Driller Killer en Angel of Vengeance, bleek hij in de jaren negentig eigenlijk een spirituele agenda te hebben. Het zoeken naar verlossing staat vaak centraal in deze films, met King of New York en Bad Lieutenant als hoogtepunten in deze zeer productieve periode. Onlangs maakte hij zelfs een film die indirect over Maria en haar relatie met Jezus gaat: Mary. Ferrara overlaadt Bad Lieutenant met zoveel katholieke symboliek dat je eigenlijk niet anders kan dan concluderen dat The Lieutenant zo slecht nog niet is. Zo dik is deze spirituele saus dat de regisseur je bijna doet geloven dat The Lieutenant misschien wel een eigentijdse Jezus is. Keitel speelt de zondaar onder de zondaars; een agent zo slecht dat criminelen voor hem wegrennen. Keitel rent ze achterna. Niet om ze te vervolgen of te vergeven, maar om geld of drugs van ze af te troggelen. The Lieutenant zoekt verlichting en eet alles op wat hij tegen komt op zijn pad.

The Lieutenant is een meeslepend karakter, iemand van wie we eigenlijk niks weten. Hij heeft naast zijn banen als luitenant bij de plaatselijke politie en drugsverslaafde ook vier kinderen en een vrouw, die hem 'Strawberry' noemt. (Naar een honkballer die zo vaak genoemd wordt in de verslaggeving die als een soundtrack door de film loopt, dat hij bijna de andere hoofdpersoon wordt, ook omdat de gokkende luitenant al zijn hoop op hem vestigt terwijl hij zijn inzet maar blijft verdubbelen.) Niet dat hij veel tijd met de familie spendeert, dat doet hij liever met de hoeren die hij regelmatig inhuurt, maar het geeft The Lieutenant wel de benodigde menselijkheid. Harvey Keitel -de Tommy Lee Jones van de onafhankelijke film- geeft zoveel aan de film, dat je soms niet alleen plaatsvervangende schaamte hebt voor zijn karakter, maar ook voor Keitel. De kermende en jankende Keitel zet een mens neer ontbloot van gratie, moraal en duidelijke dictie. Het geeft de film (en het gebrek aan plot) een onmisbare menselijke injectie en zorgt er voor dat de chaotische scènes perfect op elkaar aan sluiten. Zo ruig en vies is het leven dat Keitel neerzet, dat je het zal overwegen een douche te nemen na de film.



Maar dat dit een persoonlijke en oprechte film is, is overduidelijk. Niet alleen vanwege Keitel, die één van de beste rollen uit zijn carrière neerzet, ook niet vanwege het met eigen ervaringen gevulde script van Lund dat zo realistisch is, dat ze zelfs echt heroïne gebruikt in een scène. Het is ook niet de rauwheid, voortgekomen uit het idiote opname schema van 18 dagen. Het zijn de scènes waarin Keitel met twee hoeren knetterstoned en huilend door zijn kamer danst. Het is The Lieutenant die niet kan begrijpen dat een non haar verkrachters vergeeft om niet lang daarna door zijn knieën te zakken voor een Jezus-verschijning. Daar gaat de film voorbij vergelijkbare films als Taxi Driver en Naked, om het het door 'uppers'-gedreven bonkende hart en beeldschone nihilisme van zijn makers ten toon te stellen. Daar gaat het wringen. Op een poëtische en rauwe manier. Als een spirituele ontsteking.

8 mei 2008

Criterion Collection op BluRay

Nu de korte, hevige oorlog tussen de HD-formaten is beslist, met BluRay als winnaar, komt The Criterion Collection met het goede nieuws dat we hun sublieme selectie ook in High Definition kunnen bewonderen. Criterion is één van de weinige labels die al sinds de vergane hoogtijdagen van de Laser Disc garant staat voor uitgaven met perfecte beeld- en geluidskwaliteit en bijzondere special features.

Uit de newsletter:



Dear Criterion Collection Newsletter subscriber,

We’ve got some exciting news for this fall, and we wanted you to hear it first.

Our first Blu-ray discs are coming! We’ve picked a little over a dozen titles from the collection for Blu-ray treatment, and we’ll begin rolling them out in October. These new editions will feature glorious high-definition picture and sound, all the supplemental content of the DVD releases, and they will be priced to match our standard-def editions.

Here’s what’s in the pipeline:

The Third Man
Bottle Rocket
Chungking Express
The Man Who Fell to Earth
The Last Emperor
El Norte
The 400 Blows
Gimme Shelter
The Complete Monterey Pop
Contempt
Walkabout
For All Mankind
The Wages of Fear

Alongside our DVD and Blu-ray box sets of The Last Emperor, we’ll also be putting out the theatrical version as a stand-alone release in both formats, priced at $39.95. Our Blu-ray release of Walkabout will be an all-new edition, featuring new supplements as well as a new transfer; we will also release an updated anamorphic DVD of Nicolas Roeg’s outback masterpiece at the same time.