19 feb. 2014

Boeken kort februari 2014




Moments That Made the Movies | David Thomson | 2013, Thames and Hudson | €29,99

Het kan vermoeiend zijn naar je opa te luisteren: hij weet het beter, snapt niks van nu en blijft maar zeveren over mooie dingen van vroeger. De veramerikaniseerde, Britse criticus Thomson is zo'n opa. In zijn nieuwste gaat hij chronologisch langs de filmgeschiedenis om een aantal films te voorzien van zijn lovende, doch scherpe commentaar. Bij het soort 'films-die-je-gezien-moet-hebben' blijven in eerste instantie de verrassingen uit. Maar vanaf de jaren '70 komt Thomson met fantastische, originele tips: er zijn weinig overzichten waarin zowel Klute (1971) en Kings of Marvin Gardens (1972) als One False Move (1992) zo goed beargumenteerd tot de hoogtepunten van cinema worden gerekend. Voortaan toch maar opletten als je opa aan het woord is.

Alternative Movie Posters - Film Art from the Underground | Matthew Chojnacki | 2013, Schiffer | €36,50

Hoe groter de financiële risico's in de filmindustrie, hoe vervelender de reclame. Met name filmposters hebben er nogal onder te lijden: er is een overdaad aan ongeïnspireerde Photoshop-collages van 'bank­able assets' (acteurs). Je zou verlangen naar pakweg veertig jaar geleden: toen — bijvoorbeeld in Polen — de artistieke visie boven alles ging. Gelukkig is er een tegenbeweging gaande waarbij kunstenaars en ontwerpers posters herontwerpen — ingeluid door de vaste rubriek van de fenomenale grafisch ontwerper Olly Moss in filmtijdschrift Empire. Dit boek geeft een goed overzicht van eigenlijk alle ontwerpers behalve Moss. De kwaliteit van de bijdragen is niet helemaal consistent, maar met name makers als Godmachine, Travis English, Nick Tassone en Josh Eckert laten zien hoe een filmposter zowel kunstzinnig als sprekend kan zijn.

Films produceren - Handboek voor professionals (2e herziene druk) | Carolien Croon & Stienette Bosklopper | 2013, Eburon | €39,95

Deze tweede druk heette in 2008 nog De filmproducent en de naamswisseling is te begrijpen: Films produceren is haast een nieuw boek te noemen. Alle informatie (over het Filmfonds e.d.) is actueel, en, ook nieuw: mensen in het vak geven hun persoonlijke en soms ongezouten visie op het vak. Dat maakt deze verplichte kost tot een openhartig en extreem inzichtelijk boek. De cast van Borgman op de kaft lijkt de vernieuwde flair van de Nederlandse film te benadrukken en de illustraties in het boek (Plan C, Matterhorn, Junkyard, Doodslag) laten geen twijfel: er worden weer eigenheimers geproduceerd. Voor iedereen die daar aan wil bijdragen: dit boek is hét vertrekpunt.

Samenstelling Jasper de Bruin | International Theatre & Film Books

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Filmkrant

4 jan. 2014

Boeken kort januari 2014


 

The World is Ever Changing | Nicolas Roeg | 2013 | Faber and Faber | €15,99

In 1989 schreef Joseph Lanza — een schrijver die faam kreeg met zijn boek Elevator Music over, inderdaad, liftmuzak — een boek over de Britse regisseur Nicolas Roeg: Fragile Geometry. Hij slaagde er wonderwel in zijn onderwerp, de altijd mystieke en eclectische Roeg te benaderen op eigen terrein; met associatief enthousiasme en bijna wetenschappelijke precisie wist hij het oeuvre en het creatief proces van de regisseur te duiden. 'This brilliant and fascinating study of Nicolas Roeg is as close as we are ever likely to get to this most mysterious of present-day film directors', schreef J.G. Ballard nog op de achterflap. In The World Is Ever Changing is de maker van films als Walkabout (1970), Don't Look Now (1973) en Eureka (1982) eindelijk zelf aan het woord. Het levert een labyrint aan anekdotes, opvattingen en (letterlijk) magische beschouwingen op. Hij vertelt over de zoektocht naar een schilderij, over het feit dat spiegels ons altijd in de gaten houden, over het zesde zintuig. Voor mensen die hier al weerstand voelen (zoals journalist Christopher Bray in zijn bittere recensie van het boek in The Guardian): koop/lees het niet! Voor mensen die zijn werk op waarde weten te schatten is dit een langverwacht inkijkje in het brein van deze vernieuwende en bijna alchemistische Britse kunstenaar.

Paradies Liebe Glaube HoffnungUlrich Seidl | 2013 | Hatje Cantz Verlag | €38,00

De Oostenrijkse regisseur Ulrich Seidl weet, net als landgenoot Michael Haneke, vaak de vinger op de gevoelige plek te leggen. In zijn nieuwe trilogie Paradies concentreert hij zich op drie thema's: liefde, geloof en hoop. Dit boek bevat voornamelijk veel mooie stills en setfoto's, maar ook interviews en essays

The Business of Media Distribution | Jeffrey C. Ulin | 2014 | Focal Press | €31,99

Deze tweede editie verschijnt in een tijd waarin alle distributiemodellen scheurtjes beginnen te vertonen. Ulin legt haarfijn uit hoe televisiezenders en (film)producenten aan hun geld komen en hoe dat werkt in een wereld waar (bijna) alles online staat. Deze pil is een combinatie van kille zakelijkheid, taartdiagrammen en bondige geschiedenissen, maar ook verhelderende beschouwingen van zoiets als piraterij. Dit lijkt een boek puur voor grote producenten, maar juist de onafhankelijk maker kan hier de broodnodige informatie over verdienen en distribueren opdoen.

Samenstelling Jasper de Bruin | International Theatre & Film Books

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Filmkrant

9 dec. 2013

Boeken kort december 2013




On-af - Over de zin van onafhankelijkheid in cultuur en media | Hans Maarten van den Brink (red.) | 2013 | Nieuw Amsterdam | €12,50

Deze collectie essays, met bijdragen van o.a. filosoof/schrijver Ger Groot en regisseurs Jos de Putter en Coco Schrijber, ontlokt in eerste instantie een sceptische blik; de bundel is mede mogelijk gemaakt door het Mediafonds en de selectie auteurs mist een jonge stem. Bij het lezen van zinsneden als 'valer grijs dan het cultuurbesef van de Bussemakertjes' — Coco Schrijber in haar essay Mr. Shawn Must Die — vrees je opeens het ergste: als dit maar geen nurks en minachtend antwoord wordt op de aangekondigde opheffing van het Mediafonds. Dit valt mee, sterker nog: de meeste essays zijn sterk. Alleen al voor het essay van de Putter is dit boek de moeite waard. Hij weet inzichtelijk, aan de hand van zijn eigen ervaringen in het Nederlandse medialandschap, een kleine reconstructie te maken van de indringende veranderingen die (film)makers hebben moeten ondergaan. Een voorbeeld van zijn treffende (en poëtische) manier van vertellen, uit zijn essay Verschuivingen: "Maar er is nog veel meer veranderd, dat een veel grotere impact heeft op het filmklimaat en de positie van de maker dan de digitale revolutie; samenvattend zou je kunnen zeggen dat niemand meer zijn hoofd stoot."

On Directing | John Badham | 2013 | Michael Wiese Productions | €21,99

Regisseur John Badham staat waarschijnlijk niet bekend als Amerika's meest fijnzinnige regisseur, met 'popcornfilms' als Blue Thunder (1983) en Short Circuit (1986) op zijn naam. In On Directing put hij veel uit zijn eigen filmavonturen, maar — gelukkig, zou je bijna zeggen — ook veel uit de wijsheid van anderen. Dat levert bijvoorbeeld dit bijna zen-achtige, gouden devies van Sidney Lumet op: "I talk to every actor after every take." Naast zijn eigen nuchtere, praktische visie op filmmaken en zijn grote ontvankelijkheid voor digitaal, maken de vele citaten van andere acteurs en regisseurs dit boek een schat aan tips en kennis.

On Story - Screenwriters and Their Craft | Barbara Morgan en Maya Perez (red.) | 2013 | Intellect | €19,95

Dit boek valt op in het overvloedige aanbod aan boeken over schrijven voor film. Morgan en Perez komen van het Austin Film Festival en weten waar ze het over hebben; ook hun kunde als redacteurs is opvallend: zowel presentatie, inhoud en verloop zijn een verademing.

Samenstelling Jasper de Bruin | International Theatre & Film Books

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Filmkrant

4 nov. 2013

Boeken kort november 2013




Béla Tarr, The Time After | Jacques Rancière (vert. Erik Beranek) | 2013 | Univocal Publishing | €22,99

Als de Hongaarse regisseur Béla Tarr of de Franse filosoof Jacques Rancière je ook maar enigszins interesseren, is dit boek een openbaring. Tarr, die bijna een stroming op zichzelf is (en in die zin vergelijkbaar met zíjn grote voorbeeld Rainer Werner Fassbinder) kondigde kort geleden aan dat The Turin Horse (2011) zijn laatste film was; hij had zo'n beetje alles gezegd wat hij wilde zeggen. Gelukkig vertelt de evenzo eigengereide Rancière verder in dit boek over Tarrs films en hun maker. De Franse editie verscheen in 2011 en is nu, eindelijk, in het Engels verkrijgbaar. De bevlogenheid van Rancières beschouwingen en conclusies weten soms zelfs te ontroeren, zoals deze, over het einde van Werckmeister Harmóniák (2000): 'This is perhaps what Béla Tarr wants to say when he assures us that his films are messages of hope. They do not speak of hope. They are his hope.'

Inventing Peace - A Dialogue on Perception | Wim Wenders en Mary Zournazi | 2013 | I.B. Tauris | €18,99

Een zeer ambitieus boek van filmmaker Wim Wenders en de Australische filosofe Mary Zournazi. Met grote ernst en verbeelding wisselen de schrijvers van gedachten in een werk dat zich het beste laat omschrijven als een semi-correspondentie. Uitgaande van perceptie en hoe kijken naar de wereld ons begrip van vrede beïnvloedt, wordt Inventing Peace een soort pleidooi voor rituelen en spiritualiteit. Wenders doet dit vooral aan de hand van zijn ervaringen in de bioscoop (met veel aandacht voor de films van Ozu) en zijn reizen door Australië en Afrika. Zournazi is al veel langer met het onderwerp bezig en geeft de poëtische visie van Wenders een helder en analytisch fundament. Het boek wordt (online) vergezeld door twee korte films van Wenders. Is dit boek naïef? Wellicht. Zweverig? Een beetje. Bewonderenswaardig? Helemaal.

Versions of Hollywood Crime Cinema - Studies in Ford, Wilder, Coppola and others | Carl Freedman | 2013 | Intellect | €22,99

Carl Freedman, ooit galeriehouder in Londen en zeer nauw betrokken bij de opkomst van Damien Hirst, Tracey Emin en andere 'Brit artists', onderzoekt in dit boek een interessante stelling: gangsterisme is een direct resultaat van kapitalisme. Aan de hand van onder andere de drie Godfather-films en met een grote belangstelling voor de films van John Ford legt Freedman marxistische principes bloot. Dat levert een wonderbaarlijke analogie op.

Samenstelling Jasper de Bruin | International Theatre & Film Books

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Filmkrant

11 okt. 2013

Boeken kort oktober 2013




My Lunches with Orson - Conversations between Henry Jaglom and Orson Welles | Peter Biskind (red.) | 2013, Metropolitan Books | €24,99

Orson Welles was aan het eind van zijn carrière, rond de tijd van de interviews in dit boek, enigszins gefrustreerd, vol kommer over zijn grote financiële problemen en de filmprojecten die hij niet meer van de grond kreeg. Zijn meest dierbare project, de film The Other Side of the Wind, over een uitgerangeerde regisseur die een ambitieuze film probeert te financieren, was niet te voltooien door een complexe deal met de Sjah van Iran. Zoals altijd liepen feit en fictie door, over en onder elkaar langs bij de grote verhalenverteller. In dit boek, onder redactie van Peter Biskind, maken we een Orson Welles mee, twee jaar voor zijn dood, bij een wekelijkse lunch met zijn vriend Henry Jaglom. Het lijken intieme en openhartige gesprekken, maar de fabel is nooit ver weg. Is dit Orson Welles die Orson Welles speelt, of toch niet? We zullen het nooit zeker weten. Gelukkig maar.

The Film Handbook | Mark de Valk | 2013, Routledge | €29,99

De meeste boeken over het maken van films gaan vooral over praktische dingen; wat je wel moet doen, wat je niet moet vergeten, wie wat doet en zo meer. Met The Film Handbook probeert filmmaker en lector Mark de Valk het anders; vanuit de kritische, theoretische kant en de huidige praktijk. Anders gezegd: vanuit het bestuderen van auteurfilms en de huidige staat van digitale filmproductie. Dit is niet vreemd als je bedenkt dat De Valk vooral lezingen geeft over de (traditionele) werkprocessen en 'guerilla' manieren van filmproductie. Een helder en diepgaand boek met een mooie boodschap: kritische analyse is het beste middel voor de student, want zo leert die een autonome visie ontwikkelen.

FilmCraft: Production Design | Fionnuala Halligan | 2013, Focal Press | €26,99

Voor liefhebbers van de boekenserie Screen Craft uit de jaren '90 (inmiddels niet meer verkrijgbaar) is er eindelijk weer een waardige opvolger: FilmCraft, ook van uitgever Focal Press en ook rijk geïllustreerd met foto's. Het concept is exact hetzelfde als voorheen: aan de hand van interviews met gerenommeerde vakmensen worden tipjes van de sluier gelicht over werkwijze en aanpak van ieders specialiteit. Production Design is een aanrader uit de serie; met meester-vormgevers Dante Ferretti, Jack Fisk en Dean Tavoularis — de laatstgenoemde vertelt uitvoerig over zijn samenwerking met Francis Ford Coppola.

Samenstelling Jasper de Bruin | International Theatre & Film Books

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Filmkrant

14 sep. 2013

Boeken kort september 2013


 

Alfred Hitchcock's Moviemaking Master Class | Tony Lee Moral | 2013, Michael Wiese Productions | €22,99

Er zijn veel mythes over de 'Master of Suspense', zoals het een groot kunstenaar toekomt. De meest hardnekkige is natuurlijk het verhaal dat Hitchcock een film al af had voordat hij de set opliep; hij moest het alleen nog even filmen — alles was uitgedacht en gestoryboard. Iedere filmmaker weet dat dit een prachtige leugen is, maar er schuilt een onvermijdelijke waarheid in: film is een visueel medium, dus hoe beter je (visuele) voorbereiding is, hoe meer aandacht je op de set kan hebben voor de mensen (je acteurs, je crew) en het toeval. Alhoewel schrijver Moral deze mythe (en andere) niet helemaal weet terug te brengen tot menselijke proporties, staat het boek vol gouden tips van de hand van de 'Master'. Verplichte kost voor liefhebbers en aspirant-regisseurs.



Writing the Science Fiction Film | Robert Grant | 2013, Michael Wiese Productions | €22,99

'Wat moet een Nederlandse filmmaker met een boek over scien­cefiction? Dat doen we toch niet in Nederland? We maken toch alleen drama?' Voor degenen bij wie deze titel dergelijke vragen oproept, is dit boek zelf een bijna buitenaards object. Voor filmmakers die de grenzen opzoeken, is het echter een waardevolle bron om de grondregels van het genre eigen te maken. Schrijver Grant werkt bij SCI-FI-London, een groot filmfestival, waar hij veel, heel veel films van debuterende makers langs ziet komen. Het viel hem op hoeveel (onnodige) fouten steeds weer werden gemaakt en schreef dit boek. Naast solide informatie ook rake en kurkdroge observaties, bijvoorbeeld over het gebrek aan fantasie aangaande aliens: "They're just like us. Except for that weird wrinkly forehead, or the pointy ears or the nose thing."

American Independent Cinema Indie, Indiewood and Beyond | Geoff King (red.) | 2013, Routledge | €29,99

Eigenlijk bestaat de Amerikaanse 'indie' cinema nauwelijks meer — tenminste, als we het hebben over wat het ooit was: een manier van werken — geen genre. Vrijwel alle kleine, onafhankelijke studio's en distributeurs zijn tegenwoordig in handen van giganten — en worden dus geleid door winstbejag. Hoe is dat toch gegaan? Dit boek biedt uitleg en analyse aan de hand van zestien essays, o.a. over de autonomie van Hal Ashby en Stanley Kubrick, maar ook over de opkomst en ondergang van onafhankelijke studio's zoals Lions Gate.

Samenstelling Jasper de Bruin | International Theatre & Film Books

Dit artikel verscheen oorspronkelijk in de Filmkrant